કેન્દ્રના વન , પર્યાવરણ અને કલાયમેટ ચેન્જ મંત્રાલય દ્વારા દેશના હાલમાં કાર્યરત અને નવા બનનાર CETP માટે એક મહત્વપૂર્ણ નિતીગત નિર્ણય લીધો છે. મંત્રાલય દ્વારા જારી કરાયેલ ઓફિસે મેમોરેન્ડમ અનુસાર CEPT ( કોમન એફ્લુઅન્ટ ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ) ને EIA નોટિફિકેશન -2026 અનુસાર એન્વાયરમેન્ટ ક્લીયરન્સ લેવાની જરૂર રહેશે નહીં. જો કે પ્રથમ નજરે સામાન્ય લાગતો નિર્ણય ઉદ્યોગો માટે કઠિન સાબિત થનાર છે. એફ્લુઅન્ટના નિકાલ માટેની ઉદ્યોગોની જે છટકબારીઓ હતી તે પુરી દેવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. સાથે સાથે ઉદ્યોગોને જવાબદારીમાં બાંધી દેવામાં આવ્યા છે.
પ્રોજેક્ટ પ્રપોનન્ટ દ્વારા CETPની સ્થાપના પૂર્વે સંબંધિત SPCB / PCC માર્ગદર્શિકાઓ અનુસારનિર્ધારિત માપદંડોનું કડક પાલન કરવું ફરજિયાત રહેશે. રાજ્ય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ / સમિતિ દ્વારા CTE જારી કરતા પહેલાં તેની અનુપાલન ચકાસણી કરવામાં આવશે.
1) પ્રોજેક્ટ પ્રપોનન્ટ એ ખાતરી કરશે કે સભ્ય ઉદ્યોગોમાંથી આવતો એફ્લુએન્ટ ફક્ત અને ફક્ત નિર્ધારિત પાઇપલાઇન નેટવર્ક દ્વારા જ CETP સુધી પહોંચાડવામાં આવે. ટેન્કર અથવા અન્ય વાહન દ્વારા એફ્લુએન્ટ પરિવહન કોઈપણ પરિસ્થિતિમાં મંજૂર રહેશે નહીં.
2) CETPમાંથી ઉપચારિત (ટ્રીટેડ) એફ્લુએન્ટ ફક્ત પાઇપલાઇન નેટવર્ક મારફતે સભ્ય ઉદ્યોગોને તેમના સંબંધિત ઔદ્યોગિક પ્રક્રિયાઓમાં પુનઃઉપયોગ માટે પૂરું પાડવામાં આવશે, જે લાગુ પડતા પર્યાવરણ નિયમો અને સલામતી ધોરણો અનુસાર રહેશે. એટલેકે ટ્રીટેડ એફ્લુઅન્ટ ઉદ્યોગોએ ફરી વાપરવાનું રહેશે.
3) ઉપચારિત એફ્લુએન્ટ કૃષિ, બાગાયત, લેન્ડસ્કેપિંગ, વૃક્ષારોપણ અથવા અન્ય સમાન હેતુઓ કે પ્રક્રિયાઓ માટે પૂરું પાડવામાં કે પુનઃઉપયોગ કરવામાં નહીં આવે. એટલેકે ફફ્ત ઇન્ડસ્ટ્રીઅલ ઉપયોગ માટે વાપરવાનું રહેશે.
4) તમામ સભ્ય ઉદ્યોગો CETP દ્વારા નિર્ધારિત ઇનલેટ ગુણવત્તા ધોરણો અથવા તેમની સંબંધિત પર્યાવરણ મંજૂરી શરતો / સંચાલન માટેની સંમતિ (CTO) મુજબ તેમના એફ્લુએન્ટનું પૂર્વ-ઉપચાર (Pre-treatment) કરવાની જવાબદારી ધરાવશે.
5) CETP એ એફ્લુએન્ટના તૃતિય સ્તરના ઉપચાર (Tertiary Treatment) માટે ડિઝાઇન અને સંચાલિત કરવામાં આવશે. તેની ડિઝાઇન ક્ષમતાથી વધુ એફ્લુએન્ટ સ્વીકારવામાં આવશે નહીં.
6) પ્રોજેક્ટ પ્રપોનન્ટ CETPના ઇનલેટ તથા આઉટલેટ બંને પર સતત ઓનલાઈન મોનિટરિંગ સિસ્ટમ્સ સ્થાપિત કરશે, જેથી નિર્ધારિત ડિસ્ચાર્જ ધોરણોનું રિયલ-ટાઈમ પાલન સુનિશ્ચિત થાય.
7) પ્રોજેક્ટ પ્રપોનન્ટ ખાતરી કરશે કે આ સતત ઓનલાઈન મોનિટરિંગ સિસ્ટમ્સ CETPના કમિશનિંગ પહેલાં CPCB અને SPCBના સર્વર સાથે જોડાયેલી હશે અને આ બાબતમાં CPCBની માર્ગદર્શિકાઓ / ધોરણોનું પાલન કરવામાં આવશે.
8) CETP ઝીરો લિક્વિડ ડિસ્ચાર્જ (ZLD) આધાર પર કાર્ય કરશે. તેને આ રીતે ડિઝાઇન, જાળવણી અને સંચાલિત કરવામાં આવશે કે ઉપચારિત એફ્લુએન્ટનું સંપૂર્ણ રિસાયક્લિંગ થાય અને કોઈપણ પરિસ્થિતિમાં પ્રવાહી કચરાનો ડિસ્ચાર્જ ન થાય. પ્રોજેક્ટ પ્રપોનન્ટ CETPના દરેક યુનિટમાં ઊર્જા મીટર અને ફ્લો મીટર કમિશનિંગ પહેલાં સ્થાપિત કરશે.
9) CETP અને આ બાબતમાં CPCB દ્વારા જારી કરાયેલા માર્ગદર્શિકા/ધોરણોનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવું.
10) CETPમાંથી ઉત્પન્ન થતો સ્લજ હાઝર્ડસ એન્ડ બીજો વેસ્ટ્સ (મેનેજમેન્ટ એન્ડ ટ્રાન્સબાઉન્ડરી મૂવમેન્ટ) નિયમો, 2016 (સુધારાઓ સહિત) મુજબ હેન્ડલિંગ, સંગ્રહ, પરિવહન અને નિકાલ કરવામાં આવશે.
11) પ્રોજેક્ટ પ્રપોનન્ટ મંત્રાલયના તા. 29-10-2025 ના ઓફિસ મેમોરેન્ડમમાં દર્શાવેલ જરૂરીયાત મુજબ ફરજિયાત ગ્રીન-બેલ્ટ વિસ્તાર વિકસાવશે.
12) પ્રોજેક્ટ પ્રપોનન્ટ CETPની કામગીરી અને પર્યાવરણ સુરક્ષા ઉપાયોના અમલ અંગે માન્યતા પ્રાપ્ત પર્યાવરણ ઓડિટરો દ્વારા દર વર્ષે પરફોર્મન્સ ઓડિટ રિપોર્ટ તૈયાર કરી, મંત્રાલયની તા. 29 ઑગસ્ટ, 2025 ની સૂચના મુજબ રજૂ કરશે. આ રિપોર્ટ કંપનીની વેબસાઇટ પર જાહેર પ્રવેશ માટે અપલોડ કરવામાં આવશે.
13) રાજ્ય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ/સમિતિ MoEF&CC ની સૂચના નં. S.O. 3864 (E), તા. 09-09-2024 (CETP સંચાલક એજન્સીઓની ભૂમિકા અને જવાબદારીઓ) અનુસાર દર ત્રિમાસિક પ્રોજેક્ટની દેખરેખ કરશે અને તેની મોનિટરિંગ રિપોર્ટ કંપનીની વેબસાઇટ પર જાહેર પ્રવેશ માટે અપલોડ કરવામાં આવશે.
14) પ્રોજેક્ટ પ્રપોનન્ટ પ્રોજેક્ટના કમિશનિંગ પહેલાં CETPના મોનિટરિંગ અને જાળવણી માટે પર્યાવરણ મોનિટરિંગ સેલ અને પર્યાવરણ લેબોરેટરી સ્થાપિત કરશે. CETPની કામગીરીની આંતરિક દેખરેખ અને ટ્રેકિંગ માટે SCADA/PLC સિસ્ટમ સ્થાપિત કરવામાં આવશે.
CEPT માંથી નીકળતું ટ્રીટેડ એફ્લુઅન્ટ ઉદ્યોગોએ પુન : વપરાશમાં લેવાનું રહેશે